Co to jest styrodur?

Zastanawiasz się, co to jest styrodur? Ten materiał ze względu na szereg unikalnych właściwości zyskał ogromną popularność w budownictwie. Wszędzie tam, gdzie zwykły styropian jest niewystarczający, z pomocą przychodzi polistyren ekstrudowany, czyli XPS.

Czy warto wybrać ten materiał do wykonania izolacji termicznej? Jakie są jego najczęstsze zastosowania? Przeczytaj ten artykuł i dowiedz się, kiedy warto skorzystać z płyt styroduru przy wykonywaniu ocieplenia.

Co to jest styrodur?

Styrodur to nazwa własna produktu, wprowadzona wiele lat temu przez firmę BASF. Prawidłową nazwą tego typu produktu jest XPS – piana polistyrenowa ukształtowana w formie płyt, czyli materiał termoizolacyjny o szerokim zastosowaniu w budownictwie.

Wszystkie trzy nazwy – styrodur, XPS i polistyren ekstrudowany – oznaczają ten sam materiał. „Styrodur” przyjął się w mowie potocznej, natomiast w dokumentacji technicznej i na etykietach płyt znajdziesz raczej oznaczenie XPS wraz z liczbą określającą nośność, na przykład XPS 300. To właśnie ta liczba, a nie sama nazwa handlowa, decyduje o tym, gdzie płytę wolno zastosować.

Płyty styroduru dostępne na rynku mają format 125 x 60 cm i różne zakończenia krawędzi: proste lub z felcem, czyli zapasem materiału przeznaczonym na zakładkę.

Zastosowanie styroduru

Styrodur idealnie nadaje się do ocieplania zewnętrznych ścian fundamentowych oraz innych powierzchni z betonu. Może mieć bezpośredni kontakt z wilgocią, gdyż jest to materiał nienasiąkliwy. Płyty, które szczególnie nadają się do izolowania zewnętrznych ścian fundamentów, to np. Ravatherm XPS 300 SL. Natomiast przy wykonywaniu elewacji przydatny będzie Ravatherm XPS 300 WB, który wyróżnia fabrycznie zmatowiona powierzchnia, zapewniająca wysoką przyczepność materiałów mineralnych stosowanych w systemach elewacyjnych.

Warto powiedzieć, że płyty XPS w grubościach powyżej 20 mm posiadają frezowane krawędzie, dzięki którym eliminowane są mostki termiczne mogące powstać na połączeniu płyt. Styrodur doskonale nadaje się również do ocieplenia dachu płaskiego.

W układzie odwróconym płyty XPS są układane na hydroizolacji i dociążane balastem, na przykład żwirem lub warstwami dachu zielonego. Dach o odwróconym układzie warstw jest sprawdzonym rozwiązaniem wykonania dachu płaskiego, stosowanym od dziesięcioleci, a stosowanie XPS do tego rozwiązania ma w Europie długoletnie tradycje. Próbki materiału pobrane z projektów realizowanych kilkadziesiąt lat wcześniej wykazały, że XPS zachował własności izolacyjne, wytrzymałościowe oraz stabilność wymiarową.

Na dachu płaskim styrodur stosujemy również wtedy, gdy dach ma pełnić funkcje użytkowe, ponieważ charakteryzuje się bardzo wysoką odpornością na ściskanie.

Przeczytaj również: Izolacja termiczna dachów płaskich

Styrodur sprawdzi się także jako ocieplenie tarasów lub balkonów. Jego bardzo duża odporność na nacisk oraz nienasiąkliwość sprawiają, że bezpośrednio na nim można ułożyć wierzchnią warstwę, np. z desek lub płytek w systemie tarasu wentylowanego.

Zalety styroduru

• długotrwałe zachowanie własności termoizolacyjnych
• stabilność wymiarowa
• doskonała odporność mechaniczna
• duża odporność na nacisk
• odporność na absorpcję wilgoci i cykle zamarzania
• odporność na starzenie się
• w przypadku pożaru ma własności samogasnące
• niska waga i łatwy montaż
• da się obrabiać prostymi narzędziami

Jakie płyty styroduru znajdziesz w SUEZ

Nazwy handlowe płyt XPS bywają mylące, dlatego krótkie zestawienie tego, czym pracujemy. Wszystkie płyty mają format 60 x 125 cm; podstawowa różnica między nimi to nośność i wykończenie powierzchni.

• RAVATHERM XPS 250 PB – płyta fabrycznie szorstkowana, do kształtowania i wyrównywania powierzchni. Ze względu na grubość nie jest przewidziana jako jednowarstwowe ocieplenie.
• RAVATHERM XPS 300 SL oraz 300 SL F – podstawowy wariant o podwyższonej nośności, m.in. pod posadzki i do układu odwróconego.
• RAVATHERM XPS 300 WB – wariant z fabrycznie zmatowioną powierzchnią, przewidziany do klejenia do betonu, m.in. w systemach elewacyjnych ETICS oraz na częściach cokołowych fundamentu.

Pełna oferta jest w kategorii XPS / styrodur, a warianty sąsiednie – płyty PIR i styropian – w kategorii termoizolacje.

Co na podłogę styropian czy styrodur?

Izolacji posadzek wciąż poświęca się zbyt mało uwagi. Wynika to z tego, że strata energii przez podłogę jest niższa niż przez ściany, okna czy dach. Średnia temperatura gruntu jest jednak zbyt niska, aby z izolacji podłóg rezygnować – w przybliżeniu jest to 10°C, a więc znacznie poniżej temperatury powietrza w pomieszczeniu.

Termoizolacji posadzki powinniśmy poświęcić nieco więcej czasu z kilku powodów:

• jest niezbędna w celu zapewnienia odpowiedniego komfortu;
• ma korzystny wpływ na „konsumpcję” energii;
• pomaga zapobiegać kondensacji pary wodnej.

Czy na podłogę lepszy będzie styropian czy styrodur? XPS ze względu na lepsze parametry termoizolacyjne stworzy cieńszą warstwę niż styropian. W przypadku zwykłych posadzek lub posadzek z ogrzewaniem podłogowym izolacja termiczna ze styroduru stanowi lepszą podbudowę dla betonu i ogrzewania podłogowego.

Zaleca się stosowanie folii PE jako warstwy poślizgowej między warstwami izolacji termicznej a warstwą betonu. Należy również pamiętać o stosowaniu izolacji akustycznej przy budowie posadzek wewnątrz budynków.

Ile styroduru zamiast styropianu? Przeliczenie grubości

To pytanie wraca za każdym razem, gdy ktoś ma w projekcie styropian, a chce ułożyć XPS. Zasada jest prosta: nie porównujemy grubości, tylko opór cieplny R, czyli grubość podzieloną przez współczynnik przewodzenia ciepła λ. Dwie warstwy dają ten sam efekt, gdy mają to samo R.

Ponieważ płyty XPS mają λ na poziomie około 0,033–0,036 W/(m·K), a typowy styropian około 0,036–0,040 W/(m·K), warstwa styroduru jest o mniej więcej jedną dziesiątą cieńsza przy tym samym efekcie cieplnym. W praktyce zamiast 20 cm styropianu wystarczy około 18 cm styroduru. Nie jest to jednak jedyne kryterium – przy posadzkach i tarasach o zamianie decyduje również nośność i nasiąkliwość, a te różnice są dużo większe niż sama λ.

Zamiana materiału względem projektu zawsze wymaga zgody projektanta. Jeśli chcesz sprawdzić, czy w Twoim przypadku ma sens – umów się na bezpłatną konsultację.

Co lepsze styrodur czy styropian?

Nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie, gdyż w głównej mierze zależy ona od funkcji, które ma pełnić materiał termoizolacyjny. Podstawową wadą styropianu w stosunku do XPS jest jego nasiąkliwość. Wyklucza go to z zastosowania we wszystkich miejscach bezpośredniego kontaktu z wilgocią. Izolowanie zewnętrznych ścian fundamentów styropianem będzie więc fatalnym pomysłem, gdyż szybko on namoknie i przestanie pełnić swoją funkcję. Styrodur sprawdzi się w tej roli znakomicie.

Drugą zasadniczą różnicą jest odporność na nacisk. Styropian nadaje się do ocieplenia dachu płaskiego, jednak nie zalecamy go wówczas, gdy dach ma być intensywnie eksploatowany. Dlatego XPS świetnie sprawdza się na stropodachach, na których zaprojektowane są parkingi i drogi pożarowe.

Jak wygląda styrodur?

Jest materiałem termoizolacyjnym produkowanym w płytach o różnych grubościach – od 20 mm do nawet 200 mm. Płyty od grubości 30 mm mają powierzchnię o gładkiej strukturze i są dość śliskie, co wynika z metody produkcji tego materiału. Ma to wpływ na niektóre aspekty pracy wykonawczej. Jeśli będziemy chcieli wytworzyć elewację na siatce i kleju, konieczne będzie zmatowienie powierzchni, aby stała się ona sczepna. W przeciwnym wypadku klej może nie przywrzeć do śliskiego XPS-a.

W dystrybucji dostępne są płyty styroduru z fabrycznie zmatowioną powierzchnią, co jest znacznym ułatwieniem, jeżeli klejenia jest dużo.

Czy styrodur nadaje się na elewację?

Tak, ale w ściśle określonym zakresie. XPS na elewacji stosuje się przede wszystkim w strefie cokołowej – tam, gdzie ściana styka się z gruntem i jest narażona na zachlapania, odbite krople deszczu i zaleganie śniegu. W tym miejscu styropian szybko nasiąknie, a styrodur nie.

Na pełnej powierzchni ściany XPS stosuje się rzadziej, z dwóch powodów: jest droższy od styropianu, a jego gładka powierzchnia utrudnia przyczepność kleju i warstwy zbrojonej. Jeśli mimo to XPS ma pójść na elewację, wybierz płytę fabrycznie szorstkowaną – ręczne matowanie całej ściany kosztuje więcej pracy, niż daje korzyści.

Jak kleić styrodur?

Najważniejsza zasada brzmi: klej nie może zawierać rozpuszczalników. Rozpuszczalnik rozpuszcza polistyren, więc klej „zjada” płytę od spodu i połączenie nigdy nie osiąga założonej wytrzymałości. Dotyczy to zarówno klejów bitumicznych, jak i pian montażowych.

Do klejenia płyt XPS używa się klejów poliuretanowych w puszce – w naszej ofercie są to NEOSTICK 750 ml, Tytan Tack-R 870 ml oraz Bostik Fixpro 750 ml – albo zapraw klejowych i mas bitumiczno-kauczukowych bez rozpuszczalników. Przy klejeniu XPS do świeżo wykonanej hydroizolacji fundamentów upewnij się, że powłoka zdążyła związać – docisk płyty do niewyschniętej masy potrafi ją uszkodzić.

Jaki nacisk wytrzyma styrodur?

Nośność płyt XPS podaje się w kilopaskalach (kPa) i to ta liczba, a nie nazwa handlowa, mówi, gdzie płytę wolno ułożyć. Najpopularniejsze płyty mają naprężenie ściskające przy 10% odkształceniu na poziomie 250–300 kPa. Dla porównania dobry styropian to zwykle około 100–200 kPa.

Żeby przeliczyć to na wartość zrozumiałą na budowie: 300 kPa odpowiada obciążeniu około 30 ton na metr kwadratowy. To dlatego XPS-em ociepla się posadzki przemysłowe, parkingi i dachy w układzie odwróconym, po których się jeździ.

W drogownictwie i innych dziedzinach budownictwa, gdzie naciski są znacznie większe, stosuje się styrodur o wytrzymałości nawet 500 czy 700 kilopaskali. W budownictwie cywilnym sięga się po niego raczej rzadko – można go użyć na przykład jako termoizolację pod jacuzzi na tarasie.

Może Cię również zainteresować: Jak ocieplić dach płaski?

Czy styrodur jest łatwopalny?

Co do zasady styrodur wykazuje właściwości ognioodporne. W zależności od rodzaju płyty występuje w 2 klasach odporności ogniowej: klasie E i F. Nawet płyty klasy F nie są jednak materiałami łatwopalnymi, a styrodury w klasie E to materiały określane jako samogasnące.

Dla porównania, wełna oraz płyty PIR mają wyższe klasy odporności ogniowej i są stosowane tam, gdzie istnieje podwyższone ryzyko zagrożenia pożarem.

W praktyce sama klasa reakcji na ogień rzadko przesądza o wyborze XPS. Częściej decyduje to, w którym miejscu budynku płyta zostanie zabudowana – XPS w układzie odwróconym jest przykryty balastem, a w strefie cokołowej warstwą zbrojoną i tynkiem, więc potencjalnie nie ma bezpośredniego kontaktu z ogniem. Jeśli przepis lub projekt wymaga wyższej klasy, sięgamy po płyty PIR.

Styrodur, styropian i styrobeton – czym się różnią?

Te trzy nazwy bywają mylone, choć to trzy zupełnie różne materiały:

• Styropian (EPS) – spienione granulki polistyrenu formowane w bloki. Tani, lekki, ale nasiąkliwy i o mniejszej nośności.
• Styrodur (XPS) – polistyren ekstrudowany o zamkniętej strukturze komórkowej. Praktycznie nienasiąkliwy, o wyraźnie wyższej nośności, przez co nadaje się pod obciążenia i do kontaktu z gruntem.
• Styrobeton – to nie termoizolacja w tym samym sensie, tylko mieszanka betonu z granulkami styropianu, używana jako lekki podkład wyrównujący albo wypełniający.

Przy dachach płaskich najczęściej pojawia się pytanie o spadki. Tu nie stosujemy styrobetonu: nie ma on odporności na ssanie wiatru, a spadki styropianowe dają lżejszy układ, który od razu jest warstwą ocieplenia i nie wprowadza na dach wody technologicznej. Więcej o samym doborze warstw piszemy w artykule o układzie klasycznym i odwróconym.